Վայոց Ձոր
Ինչու այցելել Վայոց ձոր
Վայոց ձորի մարզը բարձր լեռների ու ջրբաժան լեռնաշղթաների բնական պատնեշներով շրջապատված մի ամբողջ աշխարհ է՝ հայկական բնության ամենախտացված և ամենահուզիչ դրսևորումներից մեկը։ Հրաբխային ուժերը, երկրաշարժերը, Արփա գետն ու նրա վտակները տասնամյակների ընթացքում փորել, ձևավորել և կերպավորել են այս եզակի լանդշաֆտը՝ լեռնաշղթաներ ու գագաթներ, խորհրդավոր ձորեր ու լեռնանցքներ, սարահարթեր ու մարգագետիններ։ Մարզի տարածքի 5.7%-ը բնական անտառ է՝ բուսական ու կենդանական հարուստ աշխարհով։
Ինչ տեսնել
Վայոց Ձորը հնագույն ժամանակներից ի վեր հայկական պետականության անբաժան մասն է կազմել։ Պատմագրության մեջ այն առաջին անգամ հիշատակել է քերթողահայր Մովսես Խորենացին։ Սակայն մարզի ամենախոսուն վկայությունները ոչ թե գրքերում են, այլ հողի տակ։ Արենիի «Թռչունների քարայրում» հայտնաբերվել է մինչ օրս հայտնի ամենահին կաշվե տրեխը, իսկ նույն վայրի գինու կարասները, հնարավոր է, գինու արտադրության ամենահին ցիկլի ապացույցն են ողջ աշխարհում։
Ինչ անել
Այստեղ կարելի է գինի համտեսել ու դառնալ հայկական գինու դեսպան, ժայռամագլցել ու քայլարշավ կատարել։ Բեզոարյան այծ տեսնել ու Սմբատաբերդ բարձրանալ, ժայռապատկերների առջև կանգ առնել ու ընտանիքի հյուրասիրությունը վայելել։ Ու անպայման՝ Արենիի «Թռչունների քարայրն» այցելել, որտեղ հայկական հնագույն ժառանգության հետ ես դեմ առ դեմ հայտնվում։
Հոկտեմբերի առաջին շաբաթ օրը Արենին կերպափոխվում է։ Մարդկանց տրամադրությունը գինոտ է, աչքերը՝ փայլուն ու ժպիտով լեցուն։ Օրվա վերջում անծանոթները ծանոթ են, մի քիչ էլ՝ գինովցած ու երջանիկ։ «Արենի Գինու Փառատոնը» տոն է ոչ միայն այստեղ ապրողների համար։
Ինչ համտեսել
- Դեղձ
- Տհալ
- Գինի
- Հանքային ջուր
Պարտադիր տեսնելիք
Ջերմուկ
Արենի 1 քարանձավ
Նորավանք
Դեպի Վայոց ձոր ճանապարհորդական խորհուրդներ և ուղղություններ
- Քայլարշավ անել
- Սմբատարբերդ այցելել
- Օրբելյանների իջևանատուն
- Կանգ առ Արենիի շուկայում
- Եղեգնաձորի երկրագիտական թանգարան այցելել
- Հորբատեղի գեյզեր
- Խաչիկ գյուղ
Ինչպես հասնել
Վայոց Ձորի մարզ (մարզկենտրոն՝ Եղեգնաձոր) Երևանից հասնելու համար կան մի քանի հարմարավետ տարբերակներ՝ հիմնականում օգտվելով Երևան-Երասխ-Գորիս (M2) մայրուղուց։
Հիմնական տարբերակներն են՝ Ավտոմեքենայով (Անհատական տրանսպորտ). Երևանից Վայոց Ձոր ճանապարհը տևում է մոտ 2-3 ժամ։ Երթուղին անցնում է Արարատի մարզով (Վեդի, Արարատ քաղաքներ)՝ դեպի Երասխ, այնուհետև՝ Զանգակատուն, Չիվա և Եղեգնաձոր։
Երևանի Կենտրոնական երկաթուղային կայարանից (հայտնի որպես «Սասունցի Դավիթ» կայարան) գործում են երթուղայիններ դեպի Եղեգնաձոր, որոնք տեղ են հասնում մոտ 1 ժամ 45 րոպեում։ Անհատական ուղևորափոխադրումներ. Գործում են նաև մասնավոր միկրոավտոբուսներ (օրինակ՝ Երևան-Վայք), որոնք մեկնում են առավոտյան ժամերին (օրինակ՝ 09:00-09:30)։
Երբ այցելել
Վայոց Ձորի մարզ կարելի է այցելել տարվա ցանկացած եղանակին, քանի որ յուրաքանչյուր սեզոն այստեղ ունի իր յուրահատուկ գեղեցկությունն ու տրամադրությունը։
Ապրիլ–հունիս ամիսները բնության արթնացման ամենահմայիչ շրջանն են։ Լեռնային մարգագետիններն ու ձորերը ծածկվում են ծաղիկներով, օդը դառնում է թեթև ու մաքուր, իսկ եղանակը՝ հարմար թե՛ քայլարշավների, թե՛ վանքեր ու բերդեր այցելելու համար։ Նորավանքի կարմիր ժայռերն այս շրջանում հատկապես տպավորիչ տեսք ունեն։ Սա լավագույն ժամանակներից է նրանց համար, ովքեր ցանկանում են ամբողջ օրը անցկացնել բնության մեջ և բացահայտել մարզի տեսարժան վայրերը։
Ամռանը Վայոց Ձորը հրաշալի հնարավորություն է տալիս վայելելու բնությունն ու ակտիվ հանգիստը։ Մարզը հայտնի է իր գեղեցիկ բնապատկերներով հարուստ քայլարշավային երթուղիներով։ Այս սեզոնը հատկապես հարմար է Ջերմուկի ջրվեժը և Ջերմուկի հանքային ջրերը բացահայտելու, ինչպես նաև Արփա գետի ափերով զբոսնելու համար։
Աշունը շատերի համար համարվում է Վայոց Ձոր այցելելու ամենագեղեցիկ եղանակը։ Բնությունը պատվում է ոսկեգույն և կարմրավուն երանգներով, խաղողի այգիները լցվում են բերքի բույրով, իսկ օդը դառնում է մեղմ ու հաճելի։ Հոկտեմբերին, բացի մարզի պատմամշակութային կոթողներին ծանոթանալուց, կարելի է մասնակցել Արենիի գինու փառատոնին՝ համտեսելով տեղական տարբեր գինիներ և ծանոթանալով հայկական գինեգործական ավանդույթներին։
Կարևոր
Հայաստանում հաճախ դեռևս անհրաժեշտ է կանխիկ գումար ունենալ։ Շատ վայրեր՝ հատկապես մարզերում, աշխատում են միայն կանխիկով։ Թեև կան ռեստորաններ ու հյուրանոցներ, որոնք ընդունում են քարտային կամ առցանց վճարումներ, դրանք այնքան էլ շատ չեն։ Թանգարաններում ևս հիմնականում կանխիկ է պետք, և հիշեք՝ գրեթե բոլոր թանգարանները երկուշաբթի փակ են։
Հոդվածներ Վայոց ձորից
